 |
Ngoại trưởng Iran Javad Zarif chỉ trích Thư Ngõ của 47 Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Hoa Kỳ trước Đại hội
các Chuyên gia bầu Hội Đồng Giáo sĩ Iran vào Thứ Ba 10-3-2015.
|
VietPress USA (10-3-2015): Theo công pháp quốc tế, một vị nguyên thủ quốc gia khi nhân danh quốc gia đó để ký bất kỳ một văn kiện nào thì có giá trị hiệu lực thi hành cả 100 năm sau. Nếu có sự thay đổi thì sẽ do Quốc hội đưa ra một dự án luật biểu quyết nếu có đa số quá 50% đồng ý thì mới có hiệu lực hủy bỏ hay điều chỉnh.
Thế nhưng trong ngày hôm qua Thứ Hai 09-3, có 47 Nghị sĩ Thượng Viện thuộc đảng Cộng Hòa Hoa Kỳ đã ký tên chung trong một văn bản gởi cho Chính phủ Iran cảnh báo rằng "bất cứ thỏa thuận nào về hạt nhân đạt được có thể được điều chỉnh hay rút lại một khi Tổng thống Obama rời khỏi chức vụ vào đầu năm 2017".
Thư ngỏ do tác giả là tân Thượng nghị sĩ (TNS) Tom Cotton của đảng Cộng hòa, đại diện tiểu bang Arkansas với chữ ký của 46 nhà lập pháp đảng Cộng Hòa khác,đã tìm cách thông báo cho các nhà lập pháp Iran biết rằng bất cứ thỏa thuận hạt nhân nào liên quan đến Hoa Kỳ có thể gặp những rào cản về hiến pháp do đảng Cộng Hòa chống lại.
Thư ngõ nói rằng tuy Tổng Thống có thể thương thuyết về những thỏa thuận quốc tế, nhưng Quốc hội đóng một vai trò quan trọng trong việc phê chuẩn các thỏa thuận này. Bức thư cũng cho biết một thỏa thuận giữa Quốc hội và hành pháp đòi hỏi một đa số tại cả Hạ viện lẫn Thượng viện và tại Thượng viện phải có đa số 3/5 của 100 Thượng nghị sĩ là cần thiết để thông qua.
Thư ngõ nầy cũng cảnh báo là bất cứ thỏa thuận nào liên hệ đến chương trình hạt nhân của Iran mà không được Quốc hội thông qua sẽ được xem như là một thỏa thuận của hành pháp có thể bị Tổng thống trong tương lai rút lại hay Quốc hội tu chính.
Trong bức thư gửi cho Tehran, các Thượng nghị sĩ Cộng hòa cho biết nếu thỏa thuận đang được đàm phán với Mỹ và năm cường quốc khác của thế giới không được Quốc hội phê chuẩn thì các Nghị sĩ Thượng Viện của đảng Cộng Hòa sẽ xem thỏa thuận này "không khác gì một thỏa thuận hành pháp" giữa ông Obama và lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei của Iran mà thôi.
 |
| TNS Cộng Hòa Tom Cotton |
Hôm nay Thứ Ba 10-3-2015, tại thủ đô Tehran của nước Cộng Hòa Hồi giáo Iran, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif nói với Đại hội Chuyên gia, cơ quan hàng đầu của các giáo sĩ Iran, rằng lá thư của 47 thượng nghị sĩ Mỹ là “không có tiền lệ và không phù hợp với nguyên tắc ngoại giao.”
Đại hội Chuyên gia họp hôm Thứ Ba 10-3 để bầu ra Hội đồng Giáo sĩ có nhiệm vụ tuyển chọn và giám sát lãnh tụ tối cao Iran đã vừa bầu chộn nhân vật có chủ trương cứng rắn của phe bảo thủ làm tân chủ tịch; đó là ông Mohammad Yazdi, 83 tuổi, cho một nhiệm kỳ kéo dài tới đầu năm 2016, khi toàn bộ Hội đồng này sẽ được bầu lại và sẽ chọn ra một chủ tịch mới. Ông Mohammad Yazdi được bầu để thay thế ông Ayatollah Mohammadreza Mahdavi Kani, là cố Chủ tịch đã qua đời hồi tháng 10-2014.
Tại cuộc bầu cử quan trọng nầy, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif nói rằng lá thư của các Thượng nghị sĩ Mỹ thuộc đảng Cộng hòa cảnh báo là thỏa thuận hạt nhân nếu ký kết với Iran có thể bị hủy bỏ một khi Tổng thống Barack Obama rời khỏi chức vụ vào năm 2017 cho thấy Hoa Kỳ không đáng tin cậy. Ngoại trưởng Iran nói thêm rằng “Thật ra, nó cho chúng ta thấy rằng chúng ta không thể tin nước Mỹ.”
Lá thư hôm qua của các nhà lập pháp Mỹ cảnh báo các nhà lãnh đạo Iran là bất cứ thỏa thuận nào mà ông Obama thương lượng với Tehran chỉ có thể tồn tại cho tới khi ông rời khỏi chức vụ vào đầu năm 2017.
Quan hệ đối ngoại của Mỹ với các chính phủ khác hầu như lúc nào cũng được thực hiện bởi các vị Tổng Thống và các nhà ngoại giao; và sự can thiệp trực tiếp của các nhà lập pháp qua lá thư đó đã gặp phải sự đả kích gay gắt của Tổng thống Obama cũng như sự ngạc nhiên của ngành Ngoại giao các chính phủ trên khắp Thế giới!
Tổng thống Obama cho rằng thật là mỉa mai khi thấy “một số thành viên Quốc hội muốn có cùng mục tiêu với những thành phần cứng rắn ở Iran.”
Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chỉ trích mạnh mẽ nhóm những Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa gồm 47 người vì họ hôm thứ Hai cảnh báo Iran rằng bất kỳ thỏa thuận hạt nhân nào thương lượng với ông Obama có thể chỉ kéo dài cho đến khi ông rời nhiệm sở vào đầu năm 2017. Hôm Thứ Hai 09-3 tại Tòa Bạch Ốc, TT Obama nói với các nhà báo rằng hành động của các Thượng nghị sĩ Cộng hòa là "đầy mỉa mai vì họ có vẻ như đứng về phía thành phần bảo thủ ở Iran". "Đây quả là một liên minh lạ thường" TT Obama nhấn mạnh như thế.
Trước đó sáng thứ Hai, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Josh Earnest nói với báo giới rằng bức Thư ngõ là một nỗ lực gây ngăn trở những cuộc đàm phán nhạy cảm trong khi Mỹ và 5 cường quốc khác của thế giới đang cố gắng đạt được một thỏa thuận cơ bản với Tehran trước ngày 31 tháng 3-2015.
Hạnh Dương, dịch và tổng hợp.