Chơn dung người giàu nhứt Sài Gòn xưa

VietPress USA (16/4/2026): Vua Bảo Đại cũng không bằng, phải mướn người về phơi tiền.

Câu nói: 

“Nhất Sỹ, Nhì Phương, Tam Xường, Tứ Hỏa” chẳng còn xa lạ gì với người Sài Gòn xưa. Khoảng cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20, họ là 4 người giàu nhất khu vực này, sở hữu khối tài sản khổng lồ. Trong đó, Nhất Sỹ - Lê Phát Đạt (1841 – 1900) là người được mệnh danh giàu hơn cả vua Bảo Đại.

Lê Phát Đạt thường được gọi là ông Huyện Sỹ, cũng là ông ngoại của Nam Phương Hoàng hậu. Ông xuất thân gia giáo, được cho ăn học từ nhỏ. Khi lớn lên, Huyện Sỹ được chính phủ Pháp tin dùng, bổ nhiệm làm thông ngôn. Năm 1880, ông còn làm Ủy viên Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ, sau lên cấp Huyện. Cũng từ đó mà cái tên Huyện Sỹ gắn liền với cuộc đời ông.

Ấy thế nhưng Huyện Sỹ giàu không phải vì chức quan của mình mà giàu có. Ông phất lên nhờ tài kinh doanh, tầm nhìn xa trông rộng. Ngày đó, Huyện Sỹ đứng ra gom tiền mua rẻ những thửa đất có vị trí đẹp do Pháp phát mãi. Sau đó ông trồng lúa. Khi trúng mùa, nó mang đến cho ông nguồn thu khổng lồ. Từ số tiền đó, Huyện Sỹ lại vay mượn thêm để mua đất, làm bất động sản.

Những mảnh đất đẹp ở Sài Gòn, cùng khu vực Gò Công, Long An, Tiền Giang, kéo dài đến tận biên giới Campuchia đều là đất của Huyện Sỹ. Đến mức người đời có câu cửa miệng: 

“Cò bay mỏi cánh cũng không hết đất của ông Huyện Sỹ”.

Ngày nay, đã hơn 100 năm trôi qua nhưng vẫn tồn tại nhiều dấu tích công trình mang dấu ấn của Huyện Sỹ. Chẳng hạn như nhà thờ Huyện Sỹ (quận 1), nhà thờ Hạnh Thông Tây (quân Gò Vấp), nhà thờ Chí Hòa (quận Tân Bình).

Tương truyền, Huyện Sỹ có một kho tiền bí mật. Để tiền không bị mốc, hỏng, ông sẽ thuê người đến mang tiền ra phơi nắng rồi mới cất vào kho. Không chỉ vậy, ông Huyện Sỹ còn bỏ ra 1 triệu đồng tặng cháu gái làm của hồi môn khi cưới vua Bảo Đại. Lúc đó vàng chỉ 50 đồng/lượng, 1 triệu đồng tiền mặt tương đương với 20.000 lượng vàng. Thế nên người ta đồn thổi tài sản của vị đại gia này còn nhiều hơn cả vua Bảo Đại.

AChi st.

Hạnh Dương
www.Vietpressusa.us