Theo các nguồn tin ngoại giao và quan chức quốc phòng từ Ngũ Giác Đài, thông điệp từ Washington không còn là lời kêu gọi—đó là một tối hậu thư. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng lập trường cứng rắn này là một "con dao hai lưỡi": nó không chỉ đe dọa làm rạn nứt những tình bạn lịch sử mà trớ trêu thay, còn có thể tước đi vị thế "Anh Cả" (Big Brother) mà Hoa Kỳ đã nắm giữ suốt gần một thế kỷ.
Nhiệm vụ "Bất khả thi" và Cú sốc thời gian
Chỉ thị mới đánh dấu một sự thay đổi chiến lược mang tính địa chấn. Washington yêu cầu các quốc gia châu Âu tiếp quản các năng lực phòng thủ then chốt—từ tình báo, giám sát đến lá chắn tên lửa—chỉ trong vòng 3 năm tới.
Mốc thời gian 2027 đã gây chấn động các thủ đô châu Âu. Ngay cả kế hoạch nội bộ của EU về tự chủ chiến lược cũng chỉ dám đặt mục tiêu vào năm 2030, một mốc vốn đã bị coi là quá tham vọng.
"Đòi hỏi châu Âu lấp đầy khoảng trống này vào năm 2027 không chỉ là khó khăn; xét về mặt kỹ thuật và năng lực công nghiệp, đó là điều bất khả thi vào lúc này," một nhà ngoại giao châu Âu giấu tên nhận định chua chát.
Vết nứt trong lòng Liên minh
Vượt ra ngoài những cơn ác mộng về hậu cần, tối hậu thư này đang gây ra những tổn thương ngoại giao sâu sắc. Bằng cách đóng khung an ninh như một giao dịch thương mại sòng phẳng—kiểu "tiền trao cháo múc"—Mỹ đang mạo hiểm xói mòn nền tảng lòng tin của khối.
Suốt nhiều thập kỷ, NATO được gắn kết không chỉ bằng hiệp ước mà bằng các giá trị chung và sự dựa dẫm lẫn nhau. Việc Washington đe dọa ngắt kết nối khỏi các cơ chế phối hợp (thứ được ví như hệ thần kinh của NATO) đang khiến các đồng minh lâu năm cảm thấy bị xa lánh. Họ coi đây là một cái bẫy dẫn đến thất bại hơn là một lời mời hợp tác chân thành.
Nghịch lý chiến lược: Khi "Anh Cả" tự đánh mất vị thế
Hệ quả quan trọng nhất, nhưng có lẽ ít được tính toán nhất của chính sách này, chính là đòn giáng vào quyền lực mềm của Hoa Kỳ. Suốt 80 năm qua, Mỹ ngồi ở vị trí "chủ tọa" của phương Tây chính vì châu Âu cần sự bảo trợ của chiếc ô an ninh Mỹ.
Nếu Washington ép châu Âu phải hoàn toàn tự lực cánh sinh, một nghịch lý chiến lược sẽ hình thành:
Mất đòn bẩy quyền lực: Một châu Âu tự sản xuất vệ tinh tình báo, tự vận hành hạm đội vận tải và tự bảo vệ biên giới sẽ không còn nhu cầu phải kiêng nể hay phục tùng Mỹ như trước.
Chính sách đối ngoại ly tâm: Khi đã độc lập về quân sự, châu Âu có thể sẽ không còn cảm thấy bị ràng buộc phải ủng hộ các lợi ích của Mỹ trên các mặt trận khác, chẳng hạn như cuộc chiến thương mại với Trung Quốc hay các chính sách tại Trung Đông.
Hồi kết của vị thế độc tôn: Bằng cách đòi hỏi châu Âu tự chủ hoàn toàn, Mỹ đang vô tình đẩy nhanh sự kết thúc của "kỷ nguyên đơn cực". Khi "đứa em nhỏ" đủ lông đủ cánh để tự bay, "người anh cả" sẽ mất đi quyền dẫn dắt con đường phía trước.
"Đã đến lúc phải trưởng thành"
Bất chấp những rủi ro đó, thông điệp chính trị từ chính quyền Trump vẫn lạnh lùng và dứt khoát. Phó Ngoại trưởng Christopher Landau đã tuyên bố thẳng thừng trên mạng xã hội X:
"Đã đến lúc châu Âu phải chịu trách nhiệm cho sự phòng thủ của chính châu Âu."
Ông Landau nhấn mạnh rằng chính quyền lần này "nói là làm". Lời đe dọa rút khỏi các cơ chế chỉ huy hợp nhất không phải là nói suông. Nếu điều này xảy ra, quân đội các nước châu Âu sẽ rơi vào tình trạng "mù và điếc" thông tin trong các cuộc xung đột cường độ cao do thiếu hạ tầng kỹ thuật số của Mỹ.
Thế tiến thoái lưỡng nan
Trong bối cảnh Nga vẫn là một đối thủ đáng gờm và chiến tranh Ukraine chưa ngã ngũ, châu Âu đang đứng trước hai lựa chọn, và không lựa chọn nào là dễ chịu:
Tái vũ trang thần tốc: Lao vào một cuộc chạy đua công nghiệp quốc phòng điên cuồng với chi phí khổng lồ để cố bắt kịp mốc 2027.
Đánh cược với rủi ro: Phớt lờ cảnh báo và đánh cược rằng Washington chỉ đang "dọa nạt", chấp nhận rủi ro mất đi sự bảo đảm an ninh đã giữ hòa bình cho lục địa già suốt 80 năm qua.
Khi đồng hồ đếm ngược về năm 2027, liên minh Đại Tây Dương không chỉ đang bị thử thách, mà đang buộc phải tái sinh. Câu hỏi lớn nhất còn bỏ ngỏ là: Nếu châu Âu thực sự vươn lên thành một siêu cường quân sự độc lập, liệu Mỹ có hối tiếc vì đã đẩy người đồng minh này ra khỏi vòng tay bảo bọc của mình?
Hạnh Dương
www.Vietpressusa.us