1. Chân Dung "Kẻ Buôn Lậu" Tri thức
Nhân vật chính trong vụ án là Yunqing Jian (33 tuổi), cựu nghiên cứu viên tại Đại học Michigan.
Theo hồ sơ tòa án, Jian không hoạt động đơn lẻ. Cô được xác định là một Đảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc và nhận tài trợ trực tiếp từ nhà nước này để thực hiện các nghiên cứu về loại nấm chết người nói trên. Vào tháng trước, Jian đã nhận tội trước tòa về hai cáo buộc:
Âm mưu buôn lậu sinh vật gây bệnh.
Khai báo gian dối với Cục Điều tra Liên bang (FBI).
Sau khi bị tuyên án "bằng thời gian đã thụ án giam giữ" (time served), Jian đã bị trục xuất ngay lập tức khỏi lãnh thổ Hoa Kỳ vào thứ Hai vừa qua.
2. "Vomitoxin": Sát Thủ Mùa Màng Đáng Sợ Đến Mức Nào?
Loại nấm mà Jian và đồng phạm cố gắng đưa vào Mỹ có tên khoa học là Fusarium graminearum. Trong giới nông nghiệp, nó được biết đến với cái tên đáng sợ hơn: Tác nhân tạo ra "Vomitoxin" (độc tố gây nôn).
Tại sao FBI lại lo ngại loại nấm này đến vậy?
Hủy diệt mùa màng: Nó gây ra bệnh "head blight" (bệnh bạc bông/héo rũ đầu), tấn công trực tiếp vào các loại cây lương thực chiến lược như lúa mì, đại mạch, ngô và lúa gạo.
Đe dọa sức khỏe: Khi gia súc ăn phải nông sản nhiễm nấm này, chúng sẽ bị nôn mửa, bỏ ăn và còi cọc. Đối với con người, tiếp xúc hoặc tiêu thụ độc tố này có thể gây đau bụng dữ dội, tiêu chảy, sốt và các triệu chứng ngộ độc cấp tính.
Thiệt hại kinh tế khổng lồ: Chỉ riêng tại Mỹ, loại nấm này đã gây thiệt hại ước tính từ 200 đến 400 triệu USD mỗi năm cho ngành nông nghiệp. Việc đưa thêm các chủng nấm mới vào môi trường có thể gây ra những thảm họa không thể kiểm soát.
3. Kịch Bản Tuồn Hàng Tại Sân Bay Detroit
Kế hoạch của Jian bị bại lộ thông qua người bạn trai, Zungyong Liu, cũng là một nhà nghiên cứu tại một trường đại học Trung Quốc.
Liu đã cố gắng nhập cảnh vào Mỹ qua Sân bay Detroit với một chiếc ba lô chứa các mẫu nấm Fusarium graminearum. Tuy nhiên, nhân viên an ninh sân bay đã phát hiện các "vật liệu thực vật khả nghi" trong hành lý của anh ta. Liu ngay lập tức bị chặn lại và trục xuất về Trung Quốc.
Mở rộng điều tra, FBI đã khôi phục được các đoạn tin nhắn giữa Jian và Liu. Nội dung cho thấy đây không phải là sự cố ngẫu nhiên:
Jian đã âm thầm nghiên cứu loại nấm này tại Đại học Michigan từ trước và chỉ đạo Liu mang thêm mẫu vật từ Trung Quốc sang để phục vụ mục đích riêng.
4. Cuộc Chiến Tại Tòa Án Và Lời Cảnh Báo Của FBI
Trong khi luật sư bào chữa của Jian cố gắng hạ thấp mức độ nghiêm trọng khi cho rằng "chính quyền đã phóng đại vụ việc", các công tố viên liên bang lại đưa ra quan điểm cứng rắn. Họ khẳng định Jian là một mắt xích trong nỗ lực có chủ đích, được tài trợ bởi nước ngoài nhằm khai thác tài nguyên nghiên cứu của Mỹ gây hại cho an ninh quốc gia.
Đại diện phía FBI nhấn mạnh thông điệp đanh thép: "Chúng tôi sẽ không để các đối thủ nước ngoài lợi dụng các cơ sở nghiên cứu hàng đầu của Mỹ để phục vụ mục tiêu riêng một cách bất hợp pháp."
5. Không Phải Trường Hợp Cá Biệt
Đáng lo ngại hơn, Jian không phải là người duy nhất. Theo các báo cáo, đã có ít nhất 4 công dân Trung Quốc khác bị buộc tội với các hành vi tương tự: cố gắng tuồn sinh vật nguy hiểm hoặc vật liệu sinh học nhạy cảm vào Hoa Kỳ để nghiên cứu trái phép, đặc biệt nhắm vào các trường đại học lớn như Đại học Michigan.
Góc nhìn: Vụ việc này đặt ra câu hỏi lớn về quy trình kiểm soát an toàn sinh học tại các trường đại học và biên giới. Việc một loại nấm có khả năng "thổi bay" hàng trăm triệu đô la của ngành nông nghiệp suýt lọt lưới là một lời cảnh tỉnh đắt giá.
Tom
www.Vietpressusa.us