VietPress USA (21-12-2015): Mỗi lần đến Lễ Giáng Sinh, khắp thế giới đều say mê thưởng thức ca khúc bất hũ của nhân loại đã được UNESCO vào tháng 3 năm 2011 long trọng công nhận là kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của toàn nhân loại, đó là ca khúc “SILENT NIGHT” (Đêm Yên lặng).
 |
| Hình vẽ Lm Josef Mohr và Nhạc sĩ Franz Xaver Gruber đều là người Áo, đồng tác giả của bài "Stille Nacht" (Silent Night) 1818 |
Linh mục Josef Mohr là một nhà thơ nghiệp dư, đã sáng tác lời “Stille Nacht” từ năm 1816. Nhưng mãi đến mùa Lễ Vọng Giáng sinh năm 1818, Linh mục Josef Mohr mới tìm được một nhạc sĩ sáng tác để nhờ viết âm điệu cho những giòng thơ của bài “Stille Nacht” để sẽ trình diễn trong thánh đường vào đêm 24 rạng sáng ngày 25 tháng 12 năm 1818.
 |
| Nhà nguyện Silent-Night tại Oberndorf |
Ban đầu nhạc sĩ Franz Xaver Gruber không đồng ý vì ông sợ giáo dân sẽ phản ứng; nhưng vì hoàn cảnh không còn chọn lựa nào khác hơn bởi cây đàn Phong cầm duy nhất của nhà thờ đã bị hư nên chỉ trong vài giờ, phần nhạc cho lời thơ “Stille Nacht” đã được nhạc sĩ Franz Xaver Gruber soan xong cho đàn Guitar.
Ca khúc “Stille Nacht” với lời bằng tiếng Đức và nhạc hoàn chỉnh vào ngày 24 tháng 12 năm 1818 để trình diễn lần đầu trong thánh lễ mừng Chúa Giáng Sinh khuya 24 rạng sáng ngày 25-12-1818 tại nhà thờ Thánh Nicola-Kirche vùng Obendorf của nước Áo.
Người ca sĩ duy nhất hát bài “Stille Nacht” (Đêm Yên lặng) lần đầu trong buổi thánh lễ mừng Chúa Giáng Sinh khuya 24 rạng sáng ngày 25-12-1818 tại nhà thờ Nicola-Kirche chính là Linh mục Josef Mohr; với tiếng đệm đàn Guitar hòa tấu êm nhẹ trầm ấm của chính Linh mục Josef Mohr và cây đàn Guitar của nhạc sĩ Organ người Áo là Franz Xaver Gruber cùng với ca đoàn nhà thờ hát phụ họa.
 |
| Cảnh Phim "Stille Nacht": Nhạc sĩ Franz Xaver Gruber (do tài tử Markus von Lingen) và Lm Josef Mohr (do tài tử Carsten Clemens) |
Các giáo dân truyền miệng nhau say sưa nói về bài hát tuyệt vời "Stille Nacht" của đêm Giáng Sinh; Tòa Giám mục hay biết và các giáo đường, các họ đạo sao chép rồi chẳng mấy chốc bài thánh ca “Stille Nacht” đã lan ra khắp nước Áo, vượt biên giới đến nước Đức và rồi tràn ngập khắp Châu Âu.
 |
| Tranh cỗ vẽ 2 tác giả của bài hát Stille Nacht (Silent Night) tại nhà bảo tàng: Lm Josef Mohr (trái) và Franz S. Gruber |
Lối 100 năm sau, vào thời Đệ I Thế Chiến 1914-1918, bản thánh ca “Stille Nacht” và bản tiếng Anh là “SILENT NIGHT” đã được dịch ra hầu hết các ngôn ngữ ở Châu Âu.
Ca khúc này cũng từng được hát cùng một lúc bằng tiếng Pháp, tiếng Anh và tiếng Đức trong ngày hưu chiến đêm Giáng sinh năm 1914 trong Chiến tranh Thế giới lần thứ I, vì đây là một thánh ca mà các binh sĩ của cả hai bên trong cuộc Thế chiến đều biết và ưa thích.
Thời Đệ II Thế chiến 1939-1945, các nhà độc tài như Adolf Hitler của Đức Quốc Xã và Benito Mussolini của Phát-xít Ý đều say mê bản thánh ca “Stille Nacht” (Silent Night) nầy.
Cuối Đệ II Thế chiến, bài thánh ca “Stille Nacht” (Silent Night) được dịch ra lối 60 thứ tiếng khác nhau. Và đến nay, mặc dù toàn thế giới chỉ có 196 Quốc gia (kể cả Đài-Loan); nhưng bài thánh ca “Stille Nacht” (Silent Night) đã được dịch ra lối trên 280 loại ngôn ngữ khác nhau, trong đó có dịch ra tiếng Việt Nam do cố Nhạc sĩ Hùng Lân chuyển ngữ dưới tựa đề “ĐÊM THÁNH VÔ CÙNG”
 |
| Cảnh trong Phim "Stille Nacht": Lm Josef Mohr (do tài tử Carsten Clemens), Maria (Janina Elkin) và Anton (Manuel Mairhofer) diễn tả khi Lm tập cho những người trong ca đoàn nhà thờ hát bài thánh ca Stille Nacht |
Mặc dù bản gốc của ca khúc đã bị thất lạc, một bản viết tay của Linh mục Josef Mohr đã được tìm thấy vào năm 1995, các nhà nghiên cứu xác định nó thuộc vào khoảng năm 1820. Điều này cho thấy linh mục Josef Mohr đã viết lời bài hát vào năm 1816 khi ông được phân công đến phụ trách một nhà thờ hành hương ở Mariapfarr (Áo). Phần nhạc được sáng tác bởi Nhạc sĩ Franz Xaver Gruber vào năm 1818 tức 2 năm sau khi phần lời của "Stille Nacht" đã được Linh mục Josef Mohr sáng tác. Đây là bản cổ nhất, cũng là bản viết tay duy nhất của Linh mục Josef Mohr. Giai điệu được sáng tác bởi Nhạc sĩ Franz Xaver Gruber chịu ảnh hưởng của âm nhạc truyền thống tại các vùng nông thôn, phảng phất những nét đặc trưng của dân ca Áo.
Nói chung các phiên bản hiện nay có giai điệu được sử dụng thường là chậm, theo lối hát ru, có một chút khác biệt so với bản nguyên gốc của Nhạc sĩ Franz Xaver Gruber (đặc biệt là ở các dòng cuối cùng) có tiết tấu linh hoạt, gần như nhạc khiêu vũ. Ngày nay, lời và giai điệu ca khúc đã được đưa vào phạm vi "Sở hữu công cộng" của điều luật về tác quyền.
 |
| Bài hát cổ được tìm thấy của Lm Josef Mohr năm 1995 |
Phần chuyển ngữ và đặt tựa tiếng Việt cho bản thánh ca nầy là "ĐÊM THÁNH VÔ CÙNG" do nhạc sĩ Hùng Lân.
Một số quốc gia có nhiều sắc dân và ngôn ngữ khác nhau nên bài "Stille Nacht" mà nay biết nhiều qua tên gọi tiếng Anh là "Silent Night" đã được chuyển dịch ra nhiều ngôn ngữ khác nhau trong cùng một quốc gia đó. Thật sự cho đến nay vẫn chưa có một thống kê nào rõ ràng về đầy đủ các ngôn ngữ đã chuyển dịch bài thánh ca tuyệt vời nhất nầy của nhân loại.
Trong bài giới thiệu về bài thánh ca “Stille Nacht” (Silent Night) nầy Hạnh Dương, đã được Nhạc sĩ Huyền Anh sưu tập giúp một số tài liệu, hình nảnh và các Video Clips của các ngôn ngữ khác nhau để mời quý đọc giả và thân hữu của VietPress USA thưởng thức. Có tất cả 20 Video Clips gồm các ngôn ngữ khác nhau trên khắp thế giới thể hiện bài thánh ca "Stille Nacht" (Silent Night) và một Video bao gồm 39 thứ ngôn ngữ khác nhau nghe hoài không chán.
Quý vị và các bạn sẽ nghe ngôn ngữ gốc của bản thánh ca bằng tiếng Đức "Stille Nacht" do các nam ca sĩ nỗi tiếng "King's Singers" trình bày; sẽ nghe bản tiếng Anh của dàn đại hợp xướng Hoàng gia Anh quốc; nghe bản tiếng Mỹ do nữ danh ca Hoa Kỳ Kelly Clarkson hát; nghe bản tiếng Pháp của nữ danh ca Mireille Mathieu, nghe bản tiếng Việt của nhóm nam ca sĩ Bằng Kiều, Thiên Tôn, Đình Bảo hát; v.v..
Có một điều chắc chắn quý vị và các bạn ít khi được thưởng thức bản thánh ca "Silent Night" qua giọng ca của các ca sĩ thuộc các quốc gia Hồi giáo như Ả-Rập, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Malaysia, Indonesia... cũng như các bản tiếng Nga, tiếng Trung Hoa, Đại Hàn, Ba Lan, Ukraine, Thái-Lan, Lào, Campuchia, v.v..
Video 1: Bản nguyên gốc bằng tiến Đức "Stille Nacht" do Ban nhạc "King's Singers" trình diễn:Quý vị và các bạn sẽ nghe ngôn ngữ gốc của bản thánh ca bằng tiếng Đức "Stille Nacht" do các nam ca sĩ nỗi tiếng "King's Singers" trình bày; sẽ nghe bản tiếng Anh của dàn đại hợp xướng Hoàng gia Anh quốc; nghe bản tiếng Mỹ do nữ danh ca Hoa Kỳ Kelly Clarkson hát; nghe bản tiếng Pháp của nữ danh ca Mireille Mathieu, nghe bản tiếng Việt của nhóm nam ca sĩ Bằng Kiều, Thiên Tôn, Đình Bảo hát; v.v..
Có một điều chắc chắn quý vị và các bạn ít khi được thưởng thức bản thánh ca "Silent Night" qua giọng ca của các ca sĩ thuộc các quốc gia Hồi giáo như Ả-Rập, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Malaysia, Indonesia... cũng như các bản tiếng Nga, tiếng Trung Hoa, Đại Hàn, Ba Lan, Ukraine, Thái-Lan, Lào, Campuchia, v.v..
Video 2: Ban đại hợp xướng Anh quốc hát Silent Night.
Video 4: American (tiếng Mỹ) do danh ca Kelly Clarkson hát:
Video 5: France (Pháp) do danh ca Mireille Mathieu hát:
Video 6: Chinese (tiếng Tàu).
Video 7: Russian (tiếng Nga):
Video 8: Ukrainian (tiếng Ukraine):
Video 9: Arabian (tiếng Ả-Rập):
Video 10: Khmer (tiếng Miên):
Video 11: Philippino (tiếng Phi-Luật-Tân):
Video 12: Malaysian (tiếng Mã-Lai):
Video 13: Indonesian (tiếng Indonesia):
Video 14: Iranian (Farsi) (tiếng Iran hay còn gọi là Ba-Tư
Video 15: Laos (Lào):
Video 16: India (Ấn Độ):
Video 17: New Zealand (Tân Tây Lan):
Video 18: Korean (Hàn quốc):
Video 19: 39 languages (39 ngôn ngữ khác) gồm: Afrikaans, Albanian, Arabic, Bataknese, Bulgarian, Catalan, Chinese, Croatian, Czech, Danish, English, Estonian, Finnish, French, German, Hungarian, Icelandic, Indonesian, Italian, Japanese, Norwegian, Polish, Romanian, Russian, Serbian, Spanish, Swedish, Swahili, Ukrainian.
Kinh Thánh kể về cuộc đời Chúa Jesus, là con một của Đức Chúa Trời nhưng đã xuống làm người thế gian, sinh trong hang đá Bê-lem (Bethlehem) là nơi trú đêm của súc vật trâu, bò, lừa.. ở trên một cánh đồng vắng. Tại nơi nghèo hèn nầy, Chúa Jesus đã hạ sinh bởi phép nhiệm mầu của Đức Chúa Thánh Thần, được Đức Mẹ Maria và cha nuôi là Thánh Giuse đặt nằm trong cái máng cỏ thường dùng bỏ rơm cỏ, ngũ cốc cho súc vật ăn.
Khi Chúa Jesus lớn lên, Ngài đã đi rao giảng tin lành của Chúa Trời cho dân chúng nghe để tránh xa tội lỗi, tuân giữ luật giới răn của Đức Chúa Trời; nhưng Ngài đã bị dân Do Thái bắt, đánh đập và đóng đinh lên Thập Tự giá.
Cuốn Phim "Cuộc Đời Chúa Cứu Thế" có đoạn Chúa bị đánh đập tàn nhẫn, tan nát hết toàn thân. Lúc phát hành Phim, chính phủ Do Thái lo ngại cuốn Phim sẽ làm nhiều người bài Do Thái. Lịch sử Do Thái có rất nhiều sự kiện liên quan đến Kinh Thánh và cuộc đời Chúa Jesus; nhưng Do Thái không tin Chúa Jesus vì họ có riêng tôn giáo của họ là Do Thái giáo.
Như các Video Clips trên đây, khắp thế giới dù là các nước Hồi giáo như Ả-Rập. Iran, Indonesia, Malaysia, Thổ Nhĩ Kỳ... ở đâu cũng dịch bài thánh ca "Stille Nacht" (Silent Night) ra tiếng của đất nước họ; nhưng riêng Do Thái thì không.
Lễ Giáng Sinh kỷ niệm ngày Chúa Jesus xuống thế làm người, nay được xem là Lễ Hội An Lành và Hạnh Phúc cho mọi người, mọi dân tộc, mọi tôn giáo chứ không còn là ngày Lễ thánh dành riêng cho người theo Công Giáo hay Tin Lành nữa. Chỗ nào cũng vui, riêng Do Thái thì trẻ em cũng mong vui trong ngày Noel để trang trí cây thông Giáng Sinh, gắn đèn lấp lánh và hát bản thánh ca "Silent Night".. nhưng những bậc cha mẹ Do Thái đã cấm con em họ làm như thế. Trẻ em Do Thái đành sửa lời ca của bản "Stille Nacht" (Silent Night - Đêm Thánh Vô Cùng) thành ra "Lonely Night" với những lời rất đau lòng như sau đây: "Christmas night. Lonely night. Nothing to do, for I an a Jew (Đêm Giáng sinh. Đêm đơn độc. Không có gì để làm, vì tôi là một người Do Thái).
Hạnh Dương
Hạnh Dương
www.Vietpressusa.us