Tiếng hô vang "Cái chết cho Khamenei" lan rộng khắp 21 tỉnh thành khi sự sụp đổ kinh tế châm ngòi cho một cuộc nổi dậy bạo lực.
TEHRAN – Iran đã rơi vào tình trạng tê liệt gần như toàn diện vào thứ Tư, khi lệnh đóng cửa do chính phủ ban hành nhằm kiềm chế bất ổn lại trở thành phông nền cho sự leo thang bạo lực nghiêm trọng nhất trong nhiều tháng qua. Giữa cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng, người biểu tình đã xông vào các văn phòng thống đốc, đụng độ với lực lượng an ninh và công khai kêu gọi sự sụp đổ của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.
Khi đất nước đang đứng trên bờ vực thẳm, câu hỏi lớn đang bao trùm lấy giới quan sát và những người dân tuyệt vọng: Liệu có còn phép màu nào cứu vãn được chế độ, hay sự sụp đổ là điều không thể tránh khỏi?
Quốc gia trong lệnh phong tỏa
Trong một động thái quyết liệt nhằm dập tắt đà của cuộc nổi dậy, chính quyền đã ra lệnh đóng cửa các doanh nghiệp, trường đại học và văn phòng chính phủ trên toàn quốc. Tuy nhiên, sự im lặng đã bị phá vỡ bởi sự thách thức. Đến chiều thứ Tư, lệnh đóng cửa đã ảnh hưởng đến 21 trong số 31 tỉnh của Iran, bao gồm cả thủ đô Tehran.
Thay vì làm đường phố vắng lặng, lệnh đóng cửa dường như lại khiến chúng tràn ngập những người biểu tình giận dữ. Tình trạng bất ổn, được thúc đẩy bởi siêu lạm phát, sự sụp đổ tiền tệ và mức sống lao dốc, đã chuyển biến thành một thách thức chính trị trực tiếp đối với Cộng hòa Hồi giáo.
Ca tử vong đầu tiên của lực lượng an ninh
Bạo lực đã chuyển sang giai đoạn chết người. Truyền thông nhà nước xác nhận hôm thứ Tư rằng một thành viên tình nguyện 21 tuổi thuộc lực lượng bán quân sự Vệ binh Cách mạng (Basij) đã thiệt mạng tại Kouhdasht, một thành phố thuộc tỉnh Lorestan phía tây, cách Tehran khoảng 250 dặm.
Saeed Pourali, phó thống đốc tỉnh Lorestan, tuyên bố rằng quân nhân này đã "hy sinh... dưới tay những kẻ bạo loạn khi đang bảo vệ trật tự công cộng". Đây là trường hợp tử vong đầu tiên được báo cáo chính thức trong lực lượng an ninh kể từ khi làn sóng biểu tình này bắt đầu bốn ngày trước, báo hiệu một sự thay đổi nguy hiểm trong cường độ xung đột.
"Cái chết cho tên độc tài"
Những đoạn phim kinh hoàng lan truyền trên mạng xã hội—được xác minh và chia sẻ bởi các nhóm đối lập bao gồm Tổ chức Mujahidin Nhân dân Iran (MEK)—cho thấy những cảnh tượng hỗn loạn tại các trung tâm đô thị lớn như Shiraz, Isfahan, Kermanshah và Tehran.
Trong các video, tiếng súng nổ hòa lẫn với tiếng hô vang của đám đông. Người biểu tình ném đồ vật vào lực lượng an ninh và hô vang các khẩu hiệu vượt qua "lằn ranh đỏ" của chế độ, bao gồm "Cái chết cho tên độc tài" và "Cái chết cho Khamenei". Tại Grand Bazaar (Chợ Lớn) của Tehran, một thành trì truyền thống của giới thương nhân, các tiểu thương và người dân đã được ghi hình khi đang hét lớn "Vô liêm sỉ, Vô liêm sỉ" vào mặt cảnh sát chống bạo động.
Cuộc vây hãm tại Fasa
Có lẽ những cảnh tượng kịch tính nhất đã diễn ra tại Fasa, một thành phố ở miền nam trung bộ Iran. Video lan truyền cho thấy những người biểu tình phẫn nộ bao vây một khu phức hợp chính phủ, rung lắc dữ dội cánh cổng sắt nặng nề cho đến khi phá vỡ được vành đai bảo vệ.
Theo báo cáo từ các nhóm đối lập và Reuters, người biểu tình đã thành công xông vào văn phòng thống đốc. Vụ xâm nhập này được cho là đã buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) phải nổ súng vào dân thường. Đồng thời, trực thăng quân sự được nhìn thấy bay lượn tầm thấp trên thành phố—một chiến thuật rõ ràng nhằm đe dọa người dân và ngăn chặn mô hình nổi dậy kiểu Fasa lan sang các vùng lãnh thổ khác.
Những thay đổi nhân sự tuyệt vọng ở thượng tầng
Khi đường phố rực lửa, chính quyền của Tổng thống Masoud Pezeshkian đang cố gắng kiểm soát tình hình thông qua các thay đổi nhân sự cấp cao.
Vào thứ Tư, Tổng thống đã bổ nhiệm Abdolnaser Hemmati, cựu bộ trưởng kinh tế, làm người đứng đầu mới của Ngân hàng Trung ương Iran sau khi Mohammad Reza Farzin từ chức. Truyền thông nhà nước dẫn lời Tổng thống thừa nhận vai trò này là "vô cùng khó khăn và phức tạp", báo trước áp lực khổng lồ mà thống đốc mới sẽ phải đối mặt.
Trong một động thái song song báo hiệu sự thắt chặt an ninh, Lãnh tụ Tối cao Khamenei tuyên bố bổ nhiệm Chuẩn tướng Ahmad Vahidi làm Phó Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC). Động thái này cho thấy chế độ đang chuẩn bị cho một phản ứng quân sự hóa đối với cuộc khủng hoảng ngày càng sâu sắc.
Với nền kinh tế rơi tự do và "rào cản sợ hãi" của người dân dường như đã bị phá vỡ, Iran đang đối mặt với một tương lai đầy bất định và biến động.
Tom
www.Vietpressusa.us