VietPress USA (12/1/2026): Tình hình tại Trung Đông đang bước vào những giờ phút định mệnh. Trong khi số người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình tại Iran đã vượt mốc 500, những tín hiệu từ Washington và Tel Aviv cho thấy ngày tàn của chế độ thần quyền tại Tehran có thể đang đến rất gần.
Tom
www.Vietpressusa.us
 |
| Ảnh: những người biểu tình phẫn nộ treo lại cờ Iran trước năm 1979 |
Dưới đây là toàn cảnh diễn biến và phân tích về tương lai của đất nước Ba Tư.
1. Làn sóng đẫm máu: Cái giá của tự do
Theo thông tin cập nhật mới nhất hôm Chủ nhật (11/1), nhóm nhân quyền HRANA xác nhận tình trạng bất ổn kéo dài hai tuần qua đã để lại hậu quả nặng nề:
- 490 người biểu tình đã ngã xuống.
- 48 nhân viên an ninh thiệt mạng.
- Hơn 10.600 người bị bắt giữ.
Chính quyền Tehran vẫn chưa công bố số liệu chính thức và đã tiến hành cắt mạng internet để ngăn chặn dòng thông tin. Tuy nhiên, những hình ảnh rò rỉ từ Mashhad và Tehran cho thấy sự phẫn nộ của người dân đã lên đến đỉnh điểm, vượt xa các cuộc biểu tình năm 2022.
2. Mỹ và Israel: Những bước đi quyết định
Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ họp khẩn với các cố vấn cấp cao vào thứ Ba để thảo luận về các phương án can thiệp. Theo Wall Street Journal, các lựa chọn trên bàn nghị sự bao gồm tấn công quân sự, chiến tranh mạng và hỗ trợ trực tiếp cho phe đối lập.
Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf, đe dọa sẽ tấn công Israel và các căn cứ Mỹ nếu Washington can thiệp. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng đây có thể chỉ là những lời đe dọa tuyệt vọng của một chế độ đang bị dồn vào chân tường.
3. Góc nhìn lịch sử: Từ "Viên ngọc Trung Đông" đến đói nghèo và bất ổn
Để hiểu được cơn giận dữ hiện tại, cần nhìn lại quá khứ hào hùng của Iran. Đất nước này từng được mệnh danh là quốc gia giàu đẹp và thịnh vượng bậc nhất Trung Đông. Tuy nhiên, sau gần 50 năm dưới sự cai trị của chế độ thần quyền độc tài – một chế độ bị nhiều nhà quan sát chỉ trích là hà khắc và có xu hướng thân cộng sản cực đoan trong chính sách đối ngoại – Iran đã trượt dài trong khủng hoảng.
 |
| Iran trước năm 1979 từng là một Vương Quốc giàu đẹp và tự do ở Trung Đông |
Hậu quả của nửa thế kỷ cai trị này là:
- Nền kinh tế kiệt quệ, đẩy người dân vào cảnh đói nghèo cùng cực dù sở hữu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ.
- Hàng triệu người dân Iran đã bị tàn sát hoặc phải bỏ xứ ra đi qua các cuộc thanh trừng.
- Sự bất ổn lan rộng, đe dọa nền hòa bình của cả khu vực Trung Đông do các chính sách hiếu chiến.
4. Ánh sáng cuối đường hầm: Sự trở lại của Hoàng gia?
Giữa bối cảnh hỗn loạn, một tia hy vọng đang được nhen nhóm. Các nguồn tin cho biết, gia đình Quốc vương và Hoàng hậu Iran (đang tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ) đã sẵn sàng cho kế hoạch trở về quê hương.
Thái tử Reza Pahlavi, người nhận được sự ủng hộ lớn từ cộng đồng hải ngoại, được kỳ vọng sẽ đóng vai trò lãnh đạo trong giai đoạn chuyển giao quyền lực. Với sự hậu thuẫn mạnh mẽ về chiến lược từ Israel và Hoa Kỳ, kịch bản sụp đổ của chế độ hiện tại không còn là điều viển vông.
Lời kết
Những diễn biến hiện tại cho thấy "chiếc đồng hồ cát" của chế độ Tehran đang cạn dần. Người dân Iran, sau bao năm chịu đựng, đang đứng trước cơ hội lịch sử để giành lại quyền tự quyết.
Cộng đồng quốc tế yêu chuộng hòa bình đang hướng về Iran với lời cầu chúc tốt đẹp nhất: Mong rằng đất nước và người dân Iran sẽ sớm vượt qua bóng tối để đón chào một kỷ nguyên mới của Hòa bình, Tự do, Dân chủ và Thịnh vượng.
Tom
www.Vietpressusa.us