 |
| Trên 100 tử thi vụ sập mỏ ngọc tại Miến Điện được tìm thấy, còn hơn 100 người khác còn mất tích |
 |
| Dân đi đào tìm thấy một viên ngọc bích thôi dưới dạng đá |
VietPress USA (23-11-2015): Hôm Thứ Hai 23-11, chính phủ Miến Điện (Myanmar) công bố đã
có trên 100 người đi đào Ngọc thạch tại một khu khai thác mỏ ngọc thuộc miền bắc
nước Miến Điện.
Vào ngày Chủ Nhật hôm qua, tin của nhà chức trách cho hay lối
30 người chết và cuộc tìm kiếm vẫn tiếp tục. Nhưng qua đến ngày Thứ Hai hôm nay
thì số người chết đã tìm được trên 100 nạn nhân. Các thi thể được tìm thấy lấp
sâu dưới các đống đất đá và rác rưởi đổ nát.
Thân nhân, bạn bè những người mất tích vẫn túc trực chờ đợi đội
tìm kiếm cứu hộ đào bới sâu hơn. Ban đầu chính quyền nói rằng những công nhân
và dân chúng đã tự ý đi tìm ngọc bích tại một khu khai thác cũ nên bị đất đá sập
chôn vùi. Nhưng nay chính quyền nói rằng các công nhân của một mỏ ngọc đang lúc
ngủ trong đêm thì bị mỏ sập và chôn vùi.
Những xác được tìm thấy nhưng chưa có ai nhận đã được bọc vào
các tấm vải nhựa nylon màu xanh dương sậm và đã có bốc mùi hôi do chôn lấp
trong đất và không khí nóng ẩm. Một viên chức thị trấn nói rằng dân chúng tức
giận vì có quá nhiều người chết mà chính quyền không có biện pháp cảnh giác trước…
và khi đã xảy ra tai nạn thì không có cách nào để tìm kiếm cấp cứu nạn nhân
nhanh hơn. Theo ước tính số người mà thân nhân khai báo chưa tìm thấy
thì còn ít nhất 100 người vẫn mất tích.
 |
| Dân chống lại vụ Trung Quốc khai thác mỏ đồng gây độc tố cho toàn vùng |
Global Witness, một tổ chức chuyên điều tra việc sử dụng sai
các nguồn thu từ tài nguyên thiên nhiên, cho biết rằng giá trị từ việc sản xuất
ngọc tại Miến Điện trong năm 2014 là 31 tỷ đôla, tức tương đương gầm một nửa tổng
sản phẩm quốc nội của Miến Điện và cao hơn gấp 46 lần so với chi tiêu của toàn
Miến Điện trong lĩnh vực y tế. Thế nhưng những người công nhân khai thác mỏ ngọc
và dân chúng địa phương sống trong mức độ nghèo đói vì không được hưởng gì từ
nguồn thu lợi nhuận nầy của mỏ ngọc!
Theo tổ chức Global Witness cho hay, ngành buôn bán ngọc ở Miến
Điện (Myanmar) “được bí mật kiểm soát bởi các mạng lưới các nhân vật quân sự có
quyền chức, các trùm ma túy và các công ty "con ông cháu cha" có liên
hệ với “những ngày đen tối nhất dưới sự lãnh đạo của chính quyền quân nhân”.
Miến Điện có tên tiếng Anh là “Myanmar” hay “Burma” là một nước
Cộng hòa Liên bang ở Đông Nam Á, nằm về phía tây bắc bán đảo Trung-Ấn. Miến Điện
có 5.876 km đường biên giới, gồm biên giới với Trung Quốc (2.185 km), Thái Lan
(1.800 km), Ấn Độ (1.463 km), Lào (235 km) và Bangladesh (193 km). Đường bờ biển
dài 1.930 km. Diện tích Miến Điện là 676.577 km².
Miến Điện từng là một nước thuộc địa của Đế quốc Anh cho tới
tận năm 1948. Miến Điện có nhiều sắc tộc và vì vậy có nhiều tranh đấu, lật đổ
trong chính trị để cuối cùng đặt dưới quyền kiểm soát chặt chẽ của Hội đồng Hòa
bình và Phát triển Liên bang, chính phủ quân sự do Thống tướng Than Shwe lãnh đạo
từ năm 1992.
Đến ngày 22 tháng 10 năm 2010, Miến Điện đổi tên chính thức
thành nước Cộng hòa Liên bang Myanmar, thay đổi quốc kỳ và quốc ca. Sự kiện này
diễn ra chỉ trước 17 ngày diễn ra cuộc bầu cử sau 20 năm kể từ lần bầu cử gần
nhất trước đây vào năm 1990.
Mặc dầu công bố đổi tên thành Myanmar; nhưng trong dân chúng
và trên trường quốc tế vẫn không thống nhất. Riêng tên gọi "Miến Điện" (Hán văn: 緬甸) là tdo người Trung Quốc đặt cho Myanmar. "Miến" có nghĩa là xa tắp, xa vời,
xa tít tắp. "Điện" là chỉ vùng đất nằm bên ngoài "giao".
Theo cách gọi của người Trung Quốc thì tường trong của thành gọi là
"thành", tường ngoài gọi là "quách". Vùng bên ngoài của "quách" gọi là "giao". Vùng đất bên ngoài giao gọi là "điện",
cách thành khoảng từ một trăm dặm trở lên. "Miến Điện" mang ý nghĩa là vùng ngoại
thành xa xôi so với thành quách của nước Trung Quốc.
Riêng tên gọi Myanmar bắt nguồn từ tên địa phương là Myanma chỉ về thần đất Myanmar
Naingngandaw được sử dụng từ đầu thế kỷ 12 về thần đất Brahma trong tiếng Phạn
hay Brahmadesh trong tiếng Hindu.
Năm 1989, Hội đồng Quân sự đổi tên tiếng Anh từ Burma thành
Myanmar, cùng với nhiều thay đổi tên của một số thành phố như Rangoon thành Yangon.
Tại Anh, Mỹ và một số nước Âu châu vẫn gọi Miến Điện là Burma và người Miến Điện
gọi là “Burmese”.
Trong cuộc bầu cử được coi là dân chủ đầu tiên tại Miến Điện
vào ngày 08-11-2015, bà Aung San Suu Kyi đã đắc cử vẽ vang và phe quân đội đã chấp nhận
thua và hứa cùng nhau hợp tác xây dựng đất nước Miến Điện. Tân lãnh tụ của Miến
Điện công bố sẽ đặt nặng phát triển nông nghiệp vì 70% tổng dân số Miến Điện sống
về nghề nông.
Tuy nhiên Miến Điện là nước có nhiều tài nguyên khoáng sản như mỏ đồng,
thiếc, tungsten và nhiều loại khác... nhưng trong đó các mỏ ngọc thạch, nhất là loại
bích ngọc của Miến Điện có phẩm chất hàng đầu trên thế giới.
Lâu nay các mỏ quý hiếm đều nằm trong tay các tướng lãnh quân đội hoặc
các băng đảng tội phạm có sự bao che của những tướng lãnh tham nhũng. Nhiều nhà
đầu tư ngoại quốc muốn đầu tư về khai thác mỏ quặng và mỏ ngọc tại Miến Điện nhưng
hầu như thất bại vì chưa có một luật lệ nào cho rõ ràng. Nay nếu chính phủ mới
dân chủ pháp trị của bà Aung San Suu Kyi cho kiểm soát lại các hầm mỏ và có chính
sách mới khuyến khích đầu tư thì sẽ mang lại sự thịnh vương cho đất nước lâu
nay bị nạn độc tài quân phiệt và bị Trung Quốc tìm mọi cách để tao túng.
 |
| Sau khi đắc cử, bà Aung San Suu Kyi dự họp Quốc Hội Miến Điện lần đầu |
Bà Aung San Suu
Kyi đề nghị sẽ tu
chính hiến pháp dự kiến cho thay đổi bằng cách xác định những trách nhiệm pháp
lý, cho phép các công ty nhỏ hơn của Myanmar liên doanh với các doanh nghiệp nước
ngoài, và dành cho chính quyền của các tiểu bang nhiều quyền hạn hơn đối với việc
khai thác tài nguyên thiên nhiên.
Một số tài nguyên khoáng sản có giá trị nhất của Myanmar nằm
trong những khu vực của người sắc tộc thiểu số, như hai Tiểu bang Shan và Kachin, nơi mà những cuộc giao
tranh đang tiếp diễn đã làm cho hoạt động khai thác mỏ bị cản trở rất nhiều.
Trong khi đó, những vụ tranh cãi và những vụ biểu tình phản
kháng làm đình trệ những dự án khai thác mỏ tại những nơi khác. Từ năm 2012 tới
nay, hoạt động khai thác mỏ đồng của một công ty do Trung Quốc làm chủ gần thị
trấn Monywa ở miền trung Myanmar đã làm bùng ra những vụ biểu tình và những vụ
đổ máu. Cư dân ở đây cảm thấy tức giận vì đất đai bị chiếm đoạt và môi trường bị
ô nhiễm.
Sau vụ sập hầm mỏ ngọc thạch nầy tại Miến Điện, chắc chắn tân
chính phủ của bà bà Aung San
Suu Kyi sẽ cho điều tra và tổ chức lại để thu về các nguồn lợi kếch xù
cho đất nước và nhân dâ Miến Điện; thay vì hiện nay nằm trong những nhóm quân đội
và bang đảng hay con ông cháu cha.
HUY ANH. Dịch và tổng hợp